Wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt

Wczesna stymulacja neurologiczna i ekspozycja na zapachy u szczeniąt – dlaczego mają tak ogromne znaczenie?

W ostatnich latach coraz więcej hodowców świadomie pracuje nad rozwojem miotów już od pierwszych dni życia. Wczesna stymulacja neurologiczna (ENS – Early Neurological Stimulation) oraz kontrolowana ekspozycja na bodźce zapachowe to narzędzia, które wpływają na dojrzewanie układu nerwowego, emocjonalnego i sensorycznego. Efekt? Psy pewniejsze siebie, lepiej adaptujące się w nowych warunkach, z doskonalszym węchem i lepszą odpornością na stres.

ENS – nie „moda”, tylko narzędzie poparte badaniami

Badania nad ENS prowadzone były m.in. przez US Military Canine Program. Udowodniono, że krótkie, kontrolowane mikrostresy we wczesnym okresie rozwoju stymulują układ nerwowy i układ odpornościowy. U szczeniąt, które przechodzą ENS, obserwuje się:

większą odporność na stres,
lepszą reakcję na bodźce,
szybsze uczenie się w późniejszym wieku,
lepszą samoregulację emocji,
wyższą odporność immunologiczną.

To podstawowy element pracy profesjonalnych hodowców – nie „fanaberia”, lecz realny wpływ na jakość życia psa.

Ekspozycja na zapachy – bodźce dla mózgu, zanim otworzą oczy

Zmysł powonienia jest u psa rozwinięty od pierwszych godzin życia. Zanim szczenię otworzy oczy i zacznie słyszeć, już korzysta z nosa, żeby odnaleźć matkę i sutki. Właśnie dlatego etap zamkniętych oczu jest idealny na kontrolowaną stymulację zapachową.

Na czym polega trening zapachowy w okresie neonatalnym?
Hodowca prezentuje szczeniętom różne, bezpieczne, naturalne zapachy, np.:

cytryna, pomarańcza,
mięta, melisa, bazylia,
wanilia,
skórki warzyw i owoców,
zioła kuchenne.

Co dzieje się w mózgu szczenięcia?

układ limbiczny i struktury odpowiedzialne za pamięć zapachową są aktywnie stymulowane,
tworzą się pierwsze ścieżki neuronalne odpowiedzialne za rozpoznawanie bodźców,
pies uczy się, że zapachy są częścią świata i nie stanowią zagrożenia.

To oznacza mniej psów nadreaktywnych na nowe bodźce i łatwiejszą adaptację w życiu dorosłym.

Czy to wpływa na późniejsze zdolności węchowe?

Tak. Układ węchowy psa rozwija się dynamicznie w okresie od urodzenia do około 6–7 tygodni, dlatego szczenięta, które doświadczają różnorodnych zapachów:
✔ szybciej uczą się pracy nosem,
✔ wykazują większą ciekawość, a mniejszą reaktywność,
✔ łatwiej odnajdują się w treningu tropowym lub noseworku,
✔ lepiej tolerują nowe środowiska i zmiany.

Dla ras użytkowych i sportowych ma to ogromne znaczenie, ale korzyści dotyczą również psów rodzinnych. Stabilny układ nerwowy i dobra regulacja emocjonalna to lepsza adaptacja w mieście, w podróży, wśród dzieci i obcych zwierząt.

Wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt

Wczesna stymulacja = mniej problemów behawioralnych w przyszłości

Prawidłowo przeprowadzona stymulacja (zapachowa, dotykowa, dźwiękowa, nowe powierzchnie, mini wyzwania ruchowe) zmniejsza ryzyko:

lęku separacyjnego,
fobii dźwiękowych,
panik wywołanych zmianą otoczenia,
agresji na tle lękowym.

To pierwszy krok, zanim szczenię trafi do nowych domów.

Do kiedy warto prowadzić pracę ze zmysłami?

Najbardziej dynamiczny okres rozwoju przypada na czas od urodzenia do ok. 12 tygodnia życia. Jednak najważniejsze fundamenty kształtują się do 6–7 tygodnia, kiedy pies: